MBTI là một trong những công cụ trắc nghiệm tính cách phổ biến nhất hiện nay, được cả người đi làm lẫn nhà quản lý và bộ phận nhân sự quan tâm. MBTI là gì, 4 cặp tiêu chí và 16 nhóm tính cách gồm những gì, doanh nghiệp nên ứng dụng MBTI thế nào cho đúng? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp, kèm lưu ý quan trọng: vì sao không nên dùng MBTI để tuyển dụng.
1. MBTI là gì? Tổng quan về MBTI
1.1. MBTI là gì?
MBTI là viết tắt của Myers–Briggs Type Indicator – bộ câu hỏi tự đánh giá giúp xác định thiên hướng tính cách của một người theo 4 cặp tiêu chí, từ đó xếp người đó vào 1 trong 16 nhóm tính cách. MBTI do hai mẹ con Katharine Cook Briggs và Isabel Briggs Myers phát triển, dựa trên thuyết Các kiểu tâm lý (Psychological Types, 1921) của nhà tâm lý học Thụy Sĩ Carl Jung. Phiên bản đầu tiên ra đời năm 1943; hiện MBTI do The Myers-Briggs Company phát hành.

Người làm trắc nghiệm trả lời các câu hỏi về cách mình thường suy nghĩ và hành động; kết quả cho biết thiên hướng (preference) của họ ở mỗi cặp tiêu chí. MBTI không đo năng lực, trí thông minh hay mức độ phù hợp với một công việc, và không có nhóm tính cách nào “tốt hơn” nhóm khác. Kết quả cũng có thể thay đổi giữa các lần làm, nhất là với người có điểm gần ranh giới giữa hai thiên hướng, vì vậy nên xem MBTI như một gợi ý để tự hiểu mình và hiểu người khác, không phải một kết luận cố định.
1.2. Các tiêu chí đánh giá trong MBTI
MBTI dựa trên 4 tiêu chí chính là 4 cặp phạm trù xoay quanh thế giới quan của con người, dùng để đánh giá và phân tích tính cách con người.
Xu hướng tự nhiên: Hướng ngoại (E) – Hướng nội (I)
Hướng ngoại (Extraversion) >< Hướng nội (Introversion)
Hướng nội là hướng vào nội tâm, bao gồm ý nghĩ, tư tưởng, trí tưởng tượng. Người hướng nội thường tập trung suy nghĩ, không thể hiện ra ngoài nhiều.
Hướng ngoại là hướng về thế giới bên ngoài gồm những hoạt động, con người, đồ vật. Người hướng ngoại thường nạp năng lượng từ việc tương tác với người khác, cởi mở và hay “nghĩ thành lời” trong lúc trao đổi.
Nhận thức về thế giới: Giác quan (S) – Trực giác (N)
Giác quan (Sensing) >< Trực giác (iNtuition)
Những người thuộc nhóm S nhận thức thế giới qua các giác quan cụ thể như mắt thấy, mũi ngửi, tai nghe những màu sắc, hình ảnh, mùi vị, âm thanh. Họ sắc bén với thực tế, tin vào thế giới dưới cái cách họ đang tiếp nhận qua 5 giác quan.
Ngược lại, thế giới của những người thiên về trực giác sẽ gồm các mô hình, tưởng tượng mà họ suy luận, sắp xếp từ dữ liệu họ thu thập được.
Quyết định và lựa chọn: Lý trí (T) – Cảm xúc (F)
Lý trí (Thinking) >< Cảm xúc (Feeling)
Người lý trí sẽ ra quyết định dựa trên việc xác định các thông tin liên quan, các tiêu chí đúng sai trái phải. Họ ưu tiên suy luận logic, tính nhất quán và các tiêu chí khách quan.
Người thiên Cảm xúc (F) ra quyết định dựa trên giá trị cá nhân và tác động của quyết định tới con người, mong muốn giữ sự hài hòa. Điều này không có nghĩa là họ thiếu lý trí, mà là họ cân nhắc yếu tố con người nhiều hơn.
Cách thức hành động: Nguyên tắc (J) – Linh hoạt (P)
Nguyên tắc (Judging) >< Linh hoạt (Perceiving)
Người thiên Nguyên tắc (J) thích lập kế hoạch, có lộ trình rõ ràng và chốt quyết định sớm để đạt được mục tiêu.
Ngược lại, nhóm người linh hoạt đôi lúc chấp nhận những thay đổi bất chấp kế hoạch ban đầu để điều chỉnh phù hợp với hoàn cảnh nhất, đem lại kết quả tối ưu nhất tại một thời điểm xác định.
Từ 4 tiêu chí trên, chúng ta kết hợp tạo thành 16 nhóm tính cách khác nhau tượng trưng cho 16 kiểu người trong MBTI.
2. Sơ lược về 16 nhóm tính cách MBTI
16 nhóm tính cách MBTI là sự pha trộn hài hòa của cả 4 yếu tố trình bày trên. Dưới đây là những thông tin sơ lược về 16 nhóm này, bao gồm đặc điểm tính cách, ưu nhược điểm của từng nhóm tính cách trong công việc và gợi ý ngành nghề phù hợp với từng nhóm.
Lưu ý: các tên gọi như “Người cho đi”, “Nhà điều hành” là cách gọi phổ biến, không phải tên chính thức của MBTI. Gợi ý ngành nghề chỉ mang tính tham khảo: nhóm tính cách không quyết định một người có làm tốt công việc hay không.
ENFJ – Người cho đi
ENFJ là người luôn quan tâm tới con người, có kỹ năng đối nhân xử thế tài tình, khéo léo và đặc biệt rất giỏi trong duy trì hay thiết lập mối quan hệ. Với ENFJ, sự chân thành và trung thực luôn được đề cao, cũng như cách họ luôn quan tâm tới cảm xúc của mọi người.

- Ưu điểm:
– Rất giỏi trong việc thu hút và giữ sự chú ý của mọi người
– Có lòng đồng cảm và khoan dung
– Khi làm công việc mình thích sẽ rất kiên nhẫn và đáng tin cậy
- Nhược điểm:
– Đôi khi quá duy tâm, dễ bị tổn thương và dao động
– Thiếu tính quyết đoán khi đưa ra quyết định quan trọng
- ENFJ phù hợp với ngành nghề nào?
ENFJ phù hợp với môi trường làm việc có nhiều sự hỗ trợ và động viên, nhất là trong các công việc phải giao tiếp với con người và thấu hiểu người khác.
Ví dụ như:
– Nhà ngoại giao
– Nhà tâm lý học
– Công tác xã hội
– Nhà giáo
– Nhà tư vấn / Cố vấn
– Quản lý nhân sự
– Tổ chức sự kiện
– Nhà văn
ENFP – Người truyền cảm hứng
ENFP là người thông minh, nhiệt tình và rất có tố chất. ENFP giỏi nhiều thứ và có nhiều năng lực. Chính vậy, ENFP sở hữu khả năng tương tác tốt, linh hoạt với mọi việc.
Tuy nhiên, ENFP cần biết tập trung nguồn lực vì dường như xung quanh họ có rất nhiều thứ hay ho để phân tán. Mọi thứ có thể trở nên nhạt nhẽo rất nhanh với ENFP.

- Ưu điểm:
– Tràn đầy năng lượng và nhiệt tình trong đời sống cá nhân lẫn công việc
– Sẵn sàng thử thách bản thân với những trải nghiệm mới
– Rất giỏi điều hướng các cuộc giao tiếp và truyền thông
- Nhược điểm:
– Cảm xúc mãnh liệt dẫn tới phản ứng mạnh mẽ trước những lời chỉ trích, xung đột hay căng thẳng
– Dễ bị căng thẳng và thiếu kiên nhẫn
– Thường lơ đãng, khó tập trung vào mục tiêu và công việc
– Giỏi đề xuất ý tưởng hơn là theo sát việc triển khai
- ENFP phù hợp với ngành nghề nào?
ENFP làm rất tốt trong các công việc không bao giờ hết những ý tưởng thú vị và có một lượng khán giả lớn để giữ chúng trong một thời gian dài.
Ví dụ như:
– Chuyên viên tư vấn
– Nhà văn/ Nhà báo/ Phóng viên
– Diễn viên
– Doanh nhân
– Luật sư
– Nhà giáo
– Nhà nghiên cứu
– Lập trình viên, chuyên gia phân tích hệ thống hoặc chuyên gia máy tính.
ENTJ – Nhà điều hành
ENTJ là nhà lãnh đạo bẩm sinh với tố chất rất… “văn phòng”. ENTJ thích giao tiếp với mọi người và coi trọng sự nghiệp.
ENTJ có phong thái đĩnh đạc và là người đi theo chủ nghĩa hoàn hảo.
Tuy nhiên, ENTJ không phải là người dễ đồng cảm, không bị cảm xúc chi phối mạnh mẽ trong khi phải ra những quyết định nhạy cảm. ENTJ cần học cách làm việc cũng như lắng nghe người khác.

- Ưu điểm:
– Rất tin tưởng vào khả năng của mình và không ngần ngại bày tỏ ý kiến
– Rất giỏi trong việc tiếp cận vấn đề toàn diện
– Đầy nghị lực, có ý chí theo đuổi mục tiêu đến cùng
- Nhược điểm:
– Khá cứng nhắc và kiêu ngạo
– Rất lý trí, chỉ tập trung vào kết quả mà bỏ qua các yếu tố cảm xúc nên rất dễ làm tổn thương người khác
– Thường thiếu kiên nhẫn với những người có năng suất làm việc kém hơn
- ENTJ phù hợp với ngành nghề nào?
Các ENTJ rất phù hợp với vai trò tổ chức và lãnh đạo, không bị gò bó khi phải là người phục tùng người khác.
Ví dụ như:
– Doanh nhân
– Giám đốc điều hành
– Cố vấn viên
– Quan tòa, luật sư
– Giảng viên
ENTP – Người có tầm nhìn
ENTP là người thích tìm hiểu thế giới xung quanh nên họ có khả năng hiểu con người dựa trên trực giác rất tốt. ENTP giao tiếp tốt, nhanh nhẹn và luôn tràn đầy ý tưởng.
Tuy nhiên, ENTP không phải là người thích lập ra kế hoạch, họ thích làm việc kiểu freestyle hơn. ENTP bị chi phối bởi áp lực và ám ảnh bởi những chi tiết nhỏ nhặt.

- Ưu điểm:
– Rất nhanh nhạy, nảy ra ý tưởng mới mà không cần nỗ lực nhiều
– Có thể rất nhiệt tình và tràn đầy năng lượng nếu đam mê với công việc
– Rất thích học hỏi những điều mới và tích lũy kiến thức
- Nhược điểm:
– Thường nghĩ rộng, khó tập trung vào một chủ đề nhất định
– Thích đưa ra ý tưởng chứ không giỏi triển khai thực tế
– Có thể nhanh chóng bị chán nản
- ENTP phù hợp với ngành nghề nào?
ENTP phù hợp làm việc trong rất nhiều lĩnh vực, đặc biệt là những nơi không gò bó, có thể thoải mái, tự do trong việc theo đuổi sự sáng tạo.
Ví dụ như:
– Luật sư
– Cố vấn
– Doanh nhân
– Nhà khoa học
– Kỹ sư
– Thợ chụp ảnh
– Nhân viên đại diện bán hàng
– Diễn viên
– Tiếp thị cá nhân
ESFJ – Người quan tâm
ESFJ rất thương người. Họ ấm áp, nhiều năng lượng và thích làm việc trong môi trường hợp tác, có quy trình rõ ràng. ESFJ thích lắng nghe, thấu hiểu và hỗ trợ người khác.
Tuy nhiên, ESFJ dễ bị ảnh hưởng bởi cảm xúc của tập thể và có thể ngại đưa ra quyết định gây mất lòng người khác. Họ thường thích làm việc với những vấn đề thực tế, cụ thể hơn là các thảo luận lý thuyết trừu tượng.

- Ưu điểm:
– Rất trung thành và coi trọng nhiệm vụ được giao
– Làm tốt với các vấn đề thực tế
– Nhạy cảm, biết cách kết nối với mọi người
- Nhược điểm:
– Thiếu quyết đoán, đôi khi còn cứng nhắc và cổ hủ
– Rất nhạy cảm về địa vị xã hội
– Dễ nảy sinh tiêu cực khi nhu cầu không được đáp ứng
– Có thể gây mất thiện cảm khi luôn muốn điều khiển những người xung quanh
- ESFJ phù hợp với ngành nghề nào?
Các ESFJ sẽ làm tốt những công việc liên quan đến sáng tạo hoặc duy trì sự trật tự và cấu trúc, và họ sẽ cảm thấy thoải mái nhất khi làm những công việc phục vụ mọi người.
Ví dụ như:
– Cố vấn/ Công tác xã hội
– Thủ thư/ Kế toán
– Chăm sóc sức khỏe tại gia
– Y tá
– Chăm sóc trẻ em
– Giáo viên
– Trưởng phòng / Trợ lý giám đốc
– Tăng lữ hoặc những việc liên quan đến tôn giáo
– Kinh doanh hộ gia đình
ESFP – Người trình diễn
ESFP là người yêu những trải nghiệm mới mẻ và thích làm trung tâm của sự chú ý. ESFP có kỹ năng giao tiếp tốt. ESFP là người lạc quan, có khiếu thẩm mỹ và nhận thức tốt. ESFP hòa đồng và luôn tạo niềm vui cho mọi người.
ESFP thà dựa vào may mắn của họ hoặc yêu cầu người khác giúp đỡ hơn dành nhiều thời gian cố gắng để hiểu một lý thuyết phức tạp.

- Ưu điểm:
– Sẵn sàng ra ngoài khỏi an toàn để trải nghiệm những điều khó khăn
– Kỹ năng giao tiếp xuất sắc
– Rất tinh ý, dễ dàng nhận thấy sự thật, những thứ hữu hình và sự thay đổi
– Nhận thức về thẩm mỹ và vẻ đẹp rất tuyệt vời
- Nhược điểm:
– Khó thực hiện các nhiệm vụ đòi hỏi sự kiên nhẫn, tập trung và tận tụy
– Khả năng lập kế hoạch kém
– Hay dồn bản thân vào tình huống tồi tệ khi không đạt được việc như ý
- ESFP phù hợp với ngành nghề nào?
Các ESFP phù hợp với những công việc tạo cho họ cơ hội sử dụng những kỹ năng giao tiếp tuyệt vời, những thách thức mới mà họ sẽ không bị gò bó bởi lý thuyết.
Ví dụ như:
– Tư vấn tâm lý/ Công tác xã hội
– Nghệ sĩ, người biểu diễn và diễn viên
– Thiết kế thời trang
– Đại diện bán hàng
– Chuyên gia tư vấn
– Chăm sóc trẻ em
– Nhiếp ảnh gia
– Trang trí nội thất
ESTJ – Người bảo hộ
ESTJ là người thực tế. Họ rất cụ thể và luôn nhận trách nhiệm cao cả. ESTJ đại diện cho những công dân tiêu biểu của xã hội. ESTJ là người luôn nỗ lực hết mình để hoàn thành nhiệm vụ và là người rất tận tâm với công việc.
Khi bị căng thẳng đè nén, ESTJ thường cô lập bản thân với mọi người.

- Ưu điểm:
– Rất nghiêm túc khi nhận nhiệm vụ và họ sẽ không từ bỏ đến cùng
– Trung thành, kiên nhẫn và đáng tin cậy
– Thẳng thắn, thích tạo ra trật tự, nội quy
- Nhược điểm:
– Phản ứng thái quá với các lỗi sai của người khác
– Tập trung quá nhiều vào địa vị xã hội
– Đôi khi hơi cứng nhắc khi xem xét một việc, quá đề cao quy ước
- ESTJ phù hợp với ngành nghề nào?
ESTJ thích hợp nhất cho những công việc đòi hỏi phải thiết lập trật tự và cấu trúc.
Ví dụ như:
– Quản lý
– Lãnh đạo quân đội
– Quan tòa
– Cảnh sát/ Thám tử
– Nhân viên kế toán
– Bán hàng
– Nhà giáo
ESTP – Người thực thi
ESTP là người thân thiện và rất thẳng thắn. ESTP rất tinh trong việc nắm bắt động cơ của người khác. Họ thường xuyên tạo năng lượng tích cực.
Tuy nhiên, ESTP là người không thích lý thuyết dài dòng, ưu tiên hành động ngay và không thích làm việc bị ràng buộc bởi quá nhiều quy định.

- Ưu điểm:
– Thiết thực, luôn trung thực và thẳng thắn
– Có các kỹ năng kết nối và tương tác xã hội tuyệt vời
– Tinh thần thử nghiệm và đưa ra những ý tưởng mới
- Nhược điểm:
– Gặp khó khăn khi công việc cần kiên nhẫn và kiến thức lý thuyết
– Không nhìn nhận toàn diện nên thường bỏ lỡ những vấn đề lớn hơn
– Không nghiêm túc thực hiện quy tắc
- ESTP phù hợp với ngành nghề nào?
ESTP phù hợp với các vai trò đòi hỏi phải suy nghĩ tại chỗ, không có nhiều quy định phức tạp.
Ví dụ như:
– Kinh doanh, bán hàng, phát triển thị trường
– Khởi nghiệp, doanh nhân
– Điều phối vận hành, xử lý sự cố
– Tổ chức sự kiện
– Cứu hộ, y tế khẩn cấp
– Các ngành nghề trong lĩnh vực thể thao
INFJ – Người che chở
INFJ là người có trực giác cực tốt. Họ là những người thích mọi thứ được sắp xếp có trình tự. INFJ là người kiên nhẫn và thấu hiểu người khác. INFJ nổi bật trong những công việc của riêng họ và họ thích làm việc độc lập.
INFJ là nhóm người rất tin tưởng vào bản thân.

- Ưu điểm:
– Làm việc rất chăm chỉ cho những gì họ tin tưởng
– Sở hữu một trí tưởng tượng sống động, sâu sắc
– Giao tiếp linh hoạt, phong cách viết rất truyền cảm
– Quyết đoán
- Nhược điểm:
– Dễ bị tổn thương với các tình huống phê bình và xung đột
– Khó tin tưởng người khác
– Nhiều khi bảo thủ và rất cứng đầu
- INFJ phù hợp với ngành nghề nào?
INFJ phù hợp với các nghề nghiệp mà họ có thể sống mỗi ngày với những giá trị của bản thân, và có thể hỗ trợ họ trong sứ mệnh làm nên một điều gì đó ý nghĩa.
Ví dụ như:
– Các công việc liên quan đến tôn giáo
– Bác sĩ / Nha sĩ
– Nhà tâm lý học
– Giáo viên
– Nhạc sĩ / Hoạ sĩ / Nhiếp ảnh
– Kiến trúc, thiết kế
– Các lĩnh vực liên quan đến chăm sóc sức khoẻ
– Những người làm công tác xã hội
INFP – Người lý tưởng hóa
INFP là người chu đáo, nhiệt tình, chịu khó lắng nghe và thấu cảm về con người. INFP thường đặt ra tiêu chuẩn cao cho công việc. INFP là người linh hoạt, thoải mái và họ luôn hướng cuộc sống tới những điều tốt đẹp.
Tuy nhiên, INFP không thích xung đột và họ hay né tránh xung đột nhiều nhất có thể. INFP có những nguyên tắc riêng và nếu ai đó xâm phạm những nguyên tắc đó, họ sẽ phải gánh chịu “hậu quả”.

- Ưu điểm:
– Đam mê và tràn đầy năng lượng, luôn muốn cống hiến hết mình
– Luôn hướng tới sự hài hòa
– Tư tưởng thoáng và linh hoạt
– Sáng tạo, dễ dàng thấu hiểu các ý nghĩa bên trong
- Nhược điểm:
– Khó khăn khi làm việc với dữ liệu
– Dễ bị quá mơ mộng và lý tưởng
– Tư tưởng cá nhân quá cao có thể dẫn tới bị cô lập
- INFP phù hợp với ngành nghề nào?
INFP nên làm việc trong các lĩnh vực cho phép họ sống một cuộc sống hằng ngày theo đúng các giá trị của họ cũng như trong các ngành nghề mang lại nhiều điều tốt đẹp cho nhân loại.
Ví dụ như:
– Nhà văn
– Nhà tâm lý học
– Giáo viên / Giáo sư
– Cố vấn / Nhân Viên Xã Hội
– Nhạc sĩ
– Nhà tâm thần học
– Tăng lữ / Người hoạt động tôn giáo
INTJ – Nhà khoa học
INTJ là người thiên về hoạch định chiến lược và suy nghĩ logic. INTJ yêu cầu cao về tổ chức và hệ thống. Họ là những người có tư duy mạch lạc nên rất hợp làm lãnh đạo cho những dự án mang tính đột phá. INTJ có tiềm năng lớn để đạt những điều tuyệt vời.
Tuy nhiên, INTJ ít quan tâm tới người khác. INTJ là người có tham vọng lớn và rất khó để hiểu họ.

- Ưu điểm:
– Khả năng phân tích sau đó áp dụng trong thực tế tuyệt vời
– Đầu óc nhanh nhạy và linh hoạt
– Giàu trí tưởng tượng và chiến lược
– Tư tưởng thông thoáng, quyết đoán trong công việc
- Nhược điểm:
– Có thể quá cầu toàn dẫn đến mâu thuẫn với những người xung quanh
– Không để tâm đến cảm xúc, dễ dàng làm tổn thương người khác
- INTJ phù hợp với ngành nghề nào?
INTJ gắn sự nghiệp của họ với tư duy độc lập, cái nhìn sâu sắc trọn vẹn về điều gì đó.
Ví dụ như:
– Nhà hoạch định chiến lược và xây dựng tổ chức công ty
– Lãnh đạo quân đội
– Nhà khoa học
– Bác sĩ y khoa/ nha sĩ
– Kỹ sư
– Quản trị kinh doanh / nhà quản lý
– Thẩm phán
– Luật sư
– Lập trình viên máy tính, nhà phân tích hệ thống và chuyên gia máy tính
– Giáo sư và giáo viên
INTP – Nhà tư duy
INTP là người sống trong thế giới của những tiềm năng và giả thuyết. Họ quý trọng kiến thức hơn cả và có yêu cầu cao trong việc thể hiện ý tưởng.
Tuy nhiên, INTP không thích lãnh đạo, không thích điều khiển người khác. INTP thường xuyên đề cao bản thân và sự làm việc độc lập.

- Ưu điểm:
– Khách quan, trung thực và thẳng thắn
– Giàu trí tưởng tượng và độc đáo
– Có tư tưởng thông thoáng và sẵn sàng chấp nhận những ý tưởng khác với họ
– Rất nhiệt tình với công việc họ quan tâm
- Nhược điểm:
– Dễ lơ đãng và bỏ qua các vấn đề xung quanh
– Có thể không nhạy cảm hoặc là bối rối khi nói đến đối phó với một tình huống cần cảm xúc
– Thường nhút nhát trong môi trường tập thể
- INTP phù hợp với ngành nghề nào?
INTP nên đi theo con đường tìm kiếm và phân tích các nguyên tắc và ý tưởng cơ bản trong môi trường làm việc độc lập.
Ví dụ như:
– Nhà khoa học, đặc biệt trong nghiên cứu Vật Lí, Hóa Học
– Chiến lược gia
– Giáo sư đại học
– Nhiếp ảnh gia
– Chuyên viên thiết lập kỹ thuật
– Lập trình viên, nhà phân tích cấu trúc dữ liệu, người vẽ hoạt hình máy tính và chuyên gia máy tính
– Thẩm phán / Luật sư
– Kỹ sư
– Chuyên viên khám nghiệm hiện trường
ISFJ – Người nuôi dưỡng
ISFJ là người sống rất tình cảm. Họ thường có thế giới nội tâm vô cùng phong phú. ISFJ là người thích thực hành hơn lý thuyết. Họ có khiếu thẩm mỹ và cảm quan không gian rất phát triển.
Tuy nhiên, ISFJ là người khó hiểu. ISFJ cũng thường không bộc lộ cảm xúc cá nhân ra ngoài nhiều dù bên trong họ luôn rất sôi động. ISFJ luôn đề cao bổn phận của mình họ cần những lời khen tích cực từ những người xung quanh.

- Ưu điểm:
– Nhiệt tình, luôn sẵn sàng giúp đỡ và chia sẻ với người khác
– Trung thành và làm việc chăm chỉ
– Rất tinh ý, có thể nhận ra các dấu hiệu nhỏ nhất, đặc biệt là khi nói đến trạng thái cảm xúc của người khác.
– Kỹ năng thực hành tốt
- Nhược điểm:
– Quá cầu toàn dẫn đến bị quá tải trong công việc
– Gặp khó khăn trong việc tách biệt công việc và cuộc sống
– Khó thích nghi với sự thay đổi
– Nhút nhát
- ISFJ phù hợp với ngành nghề nào?
ISFJ nên lựa chọn những công việc mà họ có thể sử dụng khả năng quan sát con người để xác định nhu cầu của người khác, và sử dụng khả năng tổ chức tuyệt vời để xây dựng những kế hoạch và môi trường để đạt được điều mà người khác muốn.
Ví dụ như:
– Chăm sóc trẻ em/Phát triển trẻ em
– Nhà thiết kế
– Trang trí nội thất
– Y tá
– Công tác xã hội/Cố vấn
– Trưởng phòng
– Quản lý/Quản lý hành chính
– Tăng lữ/Người làm việc liên quan đến tôn giáo
– Người quản lý nhà sách, cửa hàng
ISFP – Người nghệ sỹ
ISFP là người chìm đắm trong thế giới của cảm xúc. Họ thường bị lôi cuốn bởi cái đẹp và luôn hướng tới hành động. ISFP rất đáng mến và sâu sắc. ISFP có năng khiếu sáng tạo nghệ thuật và thích giúp đỡ người khác. ISFP rất khiêm tốn.
Tuy nhiên, ISFP là người khó hiểu giống hệt như ISFJ. Họ không phải là nhà lãnh đạo bẩm sinh.

- Ưu điểm:
– Nhạy cảm, dễ dàng liên hệ với người khác và nhận ra trạng thái cảm xúc của họ
– Rất giỏi tạo xu hướng, nghĩ ra nhiều ý tưởng táo bạo và khác thường
– Cực kỳ đam mê với những công việc thu hút họ
- Nhược điểm:
– Gặp nhiều khó khăn khi tìm hiểu các chủ đề khoa học và nghiên cứu
– Dễ bị tiêu cực khi đối mặt với các cuộc xung đột hay căng thẳng
– Có thể có lòng tự trọng thấp
- ISFP phù hợp với ngành nghề nào?
ISFP nên làm những công việc giúp họ phát triển những giá trị cốt lõi bên trong, có không gian riêng và sự tự do để thể hiện hết khả năng nhận thức nhạy bén chứ không phải môi trường làm việc năng động, áp lực.
Ví dụ như:
– Người làm công tác xã hội / Cố vấn
– Nhà thiết kế
– Nhà tâm lý học
– Nhạc sĩ
– Nghệ sĩ
– Chăm sóc trẻ em / Phát triển trẻ em
– Bác sĩ khoa nhi
– Giáo viên
– Bác sĩ thú y
– Kiểm lâm viên
ISTJ – Người có trách nhiệm
ISTJ là người trầm lặng. Họ ưa thích sự an toàn và cuộc sống bình yên. ISTJ trung thành và đáng tin cậy bởi họ luôn giữ lời hứa. ISTJ tôn trọng sự thật nên họ rất tôn trọng pháp luật. ISTJ cũng rất giỏi lập kế hoạch và sắp xếp kế hoạch.
Tuy nhiên, ISTJ thường không dễ đồng cảm với người khác. Họ không thoải mái khi bày tỏ những suy nghĩ, ưa thích của bản thân cho người khác.

- Ưu điểm:
– Hiểu biết rộng, có khả năng làm việc ở nhiều lĩnh vực
– Đề cao nghĩa vụ, rất có trách nhiệm trong công việc
– Bình tĩnh, thực tế và biết cách sắp xếp ổn thoả mọi thứ
- Nhược điểm:
– Cứng đầu, khó chấp nhận một quan điểm khác
– “Sách vở”, khó hoà nhập với môi trường không quen thuộc hay không có cấu trúc
– Không nhạy cảm, dễ làm tổn thương người khác
- ISTJ phù hợp với ngành nghề nào?
Các ngành nghề điển hình của ISTJ nên xoay quanh đặc điểm truyền thống, quyền hạn, sự an toàn hoặc các dữ kiện logic.
Ví dụ như:
– Thủ lĩnh quân đội
– Thẩm phán
– Cảnh sát và thám tử
– Luật sư
– Kế toán và nhân viên tài chính
– Quản lý kinh doanh, Quản trị và giám đốc điều hành
– Bác sĩ / Nha sĩ
– Lập trình viên, phân tích hệ thống, và chuyên gia máy tính
ISTP – Nhà cơ học
ISTP là người luôn tìm hiểu xem mọi thứ vận hành thế nào. ISTP rất mạo hiểm và có niềm tin sắt đá với bản thân. Đây là nhóm người sẵn sàng lao vào công việc. Họ giỏi xoay sở và đáng tin cậy.
Tuy nhiên, ISTP thích dành thời gian một mình. Khi bị căng thẳng, chắc chắn bạn không muốn đến gần người nhóm ISTP. ISTP không thích những nhận xét / đánh giá chủ quan.

- Ưu điểm:
– Có xu hướng vui vẻ, tràn đầy năng lượng cá nhân
– Giỏi đối phó với các tình huống khủng hoảng
– Rất linh hoạt và đa năng, không lo lắng quá nhiều về tương lai
– Có một trí tưởng tượng sống động, đặc biệt là khi nói đến những vấn đề thực tế hoặc máy móc
- Nhược điểm:
– Có thể trở nên rất thẳng thừng và nổi cáu nếu bị chỉ trích
– Rất khó tập trung vào một điều gì đó trong một thời gian dài
– Thường không để ý đến cảm xúc nên vô tình làm tổn thương người khác
– Không thích cam kết
- ISTP phù hợp với ngành nghề nào?
Các ISTP sẽ thể hiện khả năng tốt nhất khi làm việc một mình hoặc trong môi trường có đủ sự linh hoạt mà họ có thể áp dụng kỹ năng lập luận tuyệt vời hoặc giải quyết những vấn đề thực tế.
Ví dụ như:
– Pháp y
– Cảnh sát và thám tử
– Kỹ sư
– Thợ cơ khí
– Lập trình viên, chuyên gia phân tích hệ thống, chuyên gia máy tính
– Thợ mộc
– Phi công, tài xế, vận động viên đua xe
– Nhà thầu khoán
– Vận động viên thể dục thể thao
3. Ứng dụng của MBTI trong quản trị nhân sự
MBTI phát huy giá trị khi được dùng để giúp mỗi người hiểu mình và hiểu đồng nghiệp, không phải để chấm điểm hay chọn người. Đây cũng là phạm vi mà The Myers-Briggs Company, đơn vị phát hành MBTI, khuyến nghị: phát triển đội nhóm, quản lý xung đột, phát triển lãnh đạo và định hướng nghề nghiệp.
3.1. Phát triển đội nhóm và giảm xung đột
Khi biết thiên hướng của nhau, các thành viên dễ lý giải những khác biệt vốn hay gây va chạm. Người thiên Nguyên tắc (J) muốn chốt kế hoạch sớm, người thiên Linh hoạt (P) muốn giữ phương án mở đến phút cuối; người thiên Lý trí (T) góp ý thẳng vào vấn đề, người thiên Cảm xúc (F) chú ý tới cảm nhận của người nghe. Hiểu điều đó, đội nhóm thống nhất được cách làm việc chung thay vì quy cho nhau là “cứng nhắc” hay “thiếu quyết đoán”.
Một cách triển khai phổ biến là tổ chức buổi workshop MBTI cho đội nhóm theo 5 bước:
- Xác định mục tiêu: ví dụ cải thiện phối hợp giữa hai bộ phận hay giảm hiểu lầm trong các cuộc họp.
- Mời thành viên làm bài đánh giá trên tinh thần tự nguyện, ưu tiên bản chính thức có người hướng dẫn được chứng nhận.
- Để mỗi người tự xác nhận kết quả: người làm bài là người quyết định nhóm tính cách phù hợp nhất với mình.
- Thảo luận khác biệt theo từng cặp tiêu chí, dựa trên tình huống công việc thật của đội.
- Thống nhất quy ước phối hợp: cách giao việc, cách góp ý, cách ra quyết định, để rèn kỹ năng làm việc nhóm sau buổi workshop.
Đọc thêm: Teamwork là gì? Làm thế nào để teamwork hiệu quả?
3.2. Giao tiếp, coaching và phát triển lãnh đạo

Với nhà quản lý, MBTI là một “ngôn ngữ chung” để điều chỉnh cách giao tiếp với từng nhân viên. Người thiên Hướng nội có thể cần thời gian suy nghĩ trước, nên gửi tài liệu trước cuộc họp; người thiên Giác quan cần chỉ dẫn và ví dụ cụ thể, còn người thiên Trực giác cần thấy bức tranh tổng thể và mục đích của công việc. Đây là nền tảng để rèn kỹ năng giao tiếp và kỹ năng lắng nghe trong đội.
Khi coaching 1:1 hoặc phát triển lãnh đạo, MBTI giúp người quản lý nhận ra thiên hướng của chính mình, ví dụ một trưởng nhóm thiên Lý trí cần chủ động ghi nhận nỗ lực của đội, từ đó điều chỉnh phong cách lãnh đạo và cách quản lý nhân viên cho phù hợp. Trong quá trình onboarding, việc nhân viên mới chia sẻ “cách làm việc với tôi” cũng giúp họ hòa nhập nhanh hơn.
Lưu ý: kết quả MBTI là thông tin cá nhân. Chỉ chia sẻ khi nhân viên đồng ý, và không dùng kết quả để gán nhãn hay giao việc (kiểu “bạn là người hướng nội nên không làm sale được”).
3.3. Vì sao không nên dùng MBTI để tuyển dụng?
Nhiều doanh nghiệp đưa bài test MBTI vào quy trình tuyển dụng, nhưng chính đơn vị phát hành không khuyến nghị cách làm này. Theo The Myers-Briggs Company và Myers & Briggs Foundation, MBTI không được thiết kế và kiểm định cho việc tuyển chọn hay xếp vị trí, và dùng MBTI cho các quyết định này là trái nguyên tắc đạo đức sử dụng công cụ. Lý do chính:
- MBTI đo thiên hướng, không đo năng lực hay hiệu suất: không nhóm tính cách nào “giỏi” hơn nhóm khác trong một công việc.
- Kết quả có thể thay đổi giữa các lần làm, nhất là với người có điểm gần ranh giới giữa hai thiên hướng.
- Ứng viên dễ chọn đáp án “đẹp” theo vị trí ứng tuyển, khiến kết quả trong bối cảnh tuyển dụng càng kém tin cậy.
- Lọc ứng viên theo nhóm tính cách dễ tạo định kiến, loại nhầm người giỏi và làm đội ngũ thiếu đa dạng.
Để đánh giá ứng viên, doanh nghiệp nên dùng phỏng vấn có cấu trúc theo năng lực, bài kiểm tra kỹ năng hoặc bài tập mô phỏng công việc thật, và đánh giá trong thời gian thử việc. Quy trình này dễ chuẩn hóa hơn khi dùng phần mềm tuyển dụng như Base E-Hiring để quản lý tin đăng trên các trang web tuyển dụng, hồ sơ, phiếu đánh giá phỏng vấn và lịch sử trao đổi với từng ứng viên ở một nơi.
3.4. Làm bài test MBTI ở đâu?
Bài đánh giá MBTI chính thức do The Myers-Briggs Company phát hành, có thể làm trực tuyến tại MBTIonline (có phí) hoặc thông qua chuyên gia được chứng nhận (MBTI Certified Practitioner), người sẽ giúp bạn diễn giải và tự xác nhận kết quả.
Các bài test miễn phí trên mạng, kể cả 16Personalities, không phải MBTI chính thức. 16Personalities dùng mô hình riêng (có thêm hậu tố -A/-T) dù mượn cách đặt tên 4 chữ cái tương tự. Kết quả từ các bài này chỉ nên dùng để tham khảo cá nhân, không dùng cho quyết định nhân sự.
4. Câu hỏi thường gặp về MBTI (FAQ)
MBTI (Myers–Briggs Type Indicator) là bộ câu hỏi tự đánh giá giúp xác định thiên hướng tính cách của một người theo 4 cặp tiêu chí: Hướng ngoại/Hướng nội (E/I), Giác quan/Trực giác (S/N), Lý trí/Cảm xúc (T/F) và Nguyên tắc/Linh hoạt (J/P). Kết hợp 4 cặp này tạo thành 16 nhóm tính cách. MBTI do Katharine Cook Briggs và Isabel Briggs Myers phát triển dựa trên thuyết của Carl Jung.
MBTI phản ánh thiên hướng do chính người làm bài tự đánh giá, nên chỉ nên xem là gợi ý để hiểu mình. Kết quả xếp nhóm có thể thay đổi giữa các lần làm, nhất là khi điểm gần ranh giới giữa hai thiên hướng, và giới tâm lý học vẫn tranh luận về giá trị khoa học của MBTI. Bài đánh giá chính thức, có chuyên gia hướng dẫn diễn giải, sẽ cho kết quả đáng tin cậy hơn các bài test miễn phí trên mạng.
Theo lý thuyết MBTI, thiên hướng cốt lõi của mỗi người tương đối ổn định, nhưng kết quả bài test có thể khác nhau giữa các lần làm do hoàn cảnh, tâm trạng, vai trò công việc hoặc do điểm nằm gần ranh giới giữa hai thiên hướng. Vì vậy người làm bài nên tự đối chiếu mô tả các nhóm để xác nhận nhóm phù hợp nhất với mình.
Không nên. The Myers-Briggs Company, đơn vị phát hành MBTI, khẳng định MBTI không được kiểm định cho tuyển chọn và việc dùng MBTI để quyết định tuyển dụng hay xếp vị trí là trái nguyên tắc đạo đức sử dụng công cụ. Để đánh giá ứng viên, doanh nghiệp nên dùng phỏng vấn có cấu trúc theo năng lực, bài kiểm tra kỹ năng và đánh giá trong thời gian thử việc.
16Personalities là bài test miễn phí dùng mô hình riêng, có thêm hậu tố -A (Assertive) hoặc -T (Turbulent), dù mượn cách đặt tên 4 chữ cái giống MBTI. Đây không phải bài đánh giá MBTI chính thức. Bài MBTI chính thức do The Myers-Briggs Company phát hành, làm trực tuyến có phí hoặc qua chuyên gia được chứng nhận.
MBTI mô tả cách một người nạp năng lượng, tiếp nhận thông tin, ra quyết định và tổ chức công việc, phù hợp cho phát triển cá nhân và đội nhóm. DISC tập trung vào hành vi và phong cách giao tiếp trong công việc, thường dùng trong đào tạo giao tiếp, bán hàng và quản lý. Doanh nghiệp có thể kết hợp cả hai cho mục đích phát triển, nhưng không nên dùng công cụ nào làm căn cứ chính để tuyển dụng.
5. Kết luận
MBTI là công cụ hữu ích để mỗi người hiểu thiên hướng của mình và của đồng nghiệp, qua đó giao tiếp và phối hợp tốt hơn. Cùng với DISC, MBTI phát huy hiệu quả nhất trong phát triển đội nhóm, coaching và lãnh đạo; còn với tuyển dụng, hãy dựa vào đánh giá năng lực có cấu trúc. Để lưu trữ hồ sơ, kết quả đánh giá và kế hoạch phát triển của từng nhân viên ở một nơi, doanh nghiệp có thể tham khảo phần mềm quản trị nhân sự Base HRM.
Nguồn tham khảo:
Được biên soạn và bảo trợ chuyên môn bởi đội ngũ chuyên gia tư vấn quản trị Base.vn — đơn vị đồng hành chuyển đổi số cùng hơn 12.000+ doanh nghiệp tại Việt Nam. Nội dung được đúc kết từ thực tiễn triển khai hệ điều hành vận hành, tối ưu quy trình và quản trị hiệu suất tổ chức.


